Strona główna · Wskazówki dla jąkających · Autoterapia jąkania · Forum · Jak pomóc osobie jąkającej? · FAQ · Kontakt
Kluby J
Czat
Czatuje: 0 użytkowników
Materiały archiwalne
Przegląd badań obrazowania mózgu w jąkaniu rozwojowym – Luc De Nil i Deryk Beal
Obrazek

Przegląd badań obrazowania mózgu w jąkaniu rozwojowym – Luc De Nil i Deryk Beal

Podstawowe charakterystyki jąkania rozwojowego są zwykle opisywane jako mimowolne powtórzenia dźwięków lub fragmentów słów, przedłużenia i słyszalne lub niesłyszalne blokady mowy (Bloodstein i Bernstein-Ratner, 2008). Dzieci z jąkaniem rozwojowym najczęściej zaczynają demonstrować pierwsze oznaki zakłóceń w płynności mowy między drugim a szóstym rokiem życia. Około 60 do 80 procent dzieci wyzdrowieje z jąkania w ciągu pierwszych dwóch lat po pojawieniu się, ale u innych jąkania się utrzyma i rozwinie w chroniczną formę, która może być trudna do leczenia (Yairi i Ambrose, 1999), często z powodu tego, że dzieci mogą bardzo szybko rozwinąć zmaganie z mową, zachowania wtórne, które mają pomóc w radzeniu sobie z zaburzeniem, lęk przed mówieniem i inne reakcje emocjonalne.


Tekst jest tłumaczeniem czwartego rozdziału podręcznika „Routledge Handbook of Communication Disorders” wydanego w 2015 r. Tytuł rozdziału to: „Brain Imaging Studies of Developmental Stuttering: A Review”. Autorzy Luc De Nil i Deryk Beal to czołowi badacze w tej dziedzinie.

Etiologia jąkania rozwojowego nie jest całkowicie poznana, ale aktualne badania wskazują na wieloczynnikowy model, jako najlepsze podejście wyjaśniające. Istnieje wyraźny dowód na rolę czynników genetycznych w początkach, rozwoju i wyzdrowieniu z jąkania (Yairi i Ambrose, 2013). U dzieci jąkających zostały również odkryte deficyty językowe (Sasisekaran i Byrd, 2013) i różnice w cechach temperamentu (Eggers, et al., 2010). Badania behawioralne, elektrofizjologiczne i obrazujące mózg wskazały na deficyty w procesach integracji czuciowo-ruchowej podczas mówienia (Beal, et al., 2010, 2011; Loucks i De Nil, 2012). Ostatnie badania obrazowania mózgu w jąkaniu rozwojowym uwydatniły centralną rolę nieprawidłowości podczas przetwarzania powiązanego z mową w mózgu. W tym rozdziale przedstawimy przegląd badań obrazowania mózgu koncentrujących się na funkcjonalnych i neuroanatomicznych komponentach tego systemu. Zakończymy, dostarczając ogólnej syntezy i interpretacji danych pochodzących z obrazowania mózgu oraz wskazując niektóre kierunki dalszych poszukiwań.

Funkcjonalne obrazowanie jąkania rozwojowego

Od pierwszej publikacji Wooda, et al. (1980), który pokazał nietypowy przepływ krwi w lewej półkuli mózgu u dwóch dorosłych jąkających się, badacze osiągnęli istotny wgląd w prawdopodobne korowe i podkorowe deficyty neuronowe, które mogą prowadzić do rozwoju, utrzymania i wyzdrowienia z jąkania. Brown i współpracownicy (2005) zidentyfikowali, jak sami je nazwali, trzy neuronowe sygnatury jąkania rozwojowego u dorosłych: (1) nadaktywność korowych i podkorowych obszarów ruchowych; (2) nietypowa lateralizacja prawej półkuli podczas aktywacji w wieczku czołowym, wieczku Rolanda i przedniej wyspie; i (3) dezaktywacja kory słuchowej podczas typowej (zwyczajowej) mowy. Kolejne badania potwierdziły niektóre z tych wniosków, zastrzegły inne i dodały kolejne potencjalne sygnatury jąkania rozwojowego. Co więcej, badacze coraz częściej odkrywają właściwe paradygmaty do studiowania nerwowej aktywacji u młodszych dzieci jąkających się (zobacz Beal, et al., 2011, 2013; Chang, et al., 2008; Chang i Zhu, 2013). W kolejnych sekcjach przyjrzymy się głównym odkryciom płynącym z obrazowania odnotowanym w literaturze.

Zwiększona aktywacja neuronowa u osób jąkających się

Nadaktywność różnych obszarów mózgu w porównaniu do aktywności spotykanej u osób zwykle płynnych była przedmiotem najwcześniejszych obserwacji zidentyfikowanych u osób jąkających się. Na przykład Fox, et al. (1996) odnotował w badaniu wykorzystującym pozytonową tomografię emisyjną (PET), że dorosłe osoby jąkające się wykazują istotną nadaktywność w dodatkowym polu ruchowym, korze przedruchowej i ruchowej oraz móżdżku, regionach ważnych w procesie produkcji mowy. Większość z nadaktywności była widziana głównie w prawej półkuli. Podobne odkrycia z wykorzystaniem PET zostały odnotowane przez Brauna, et al. (1997) podczas czytania na głos i przez De Nila, et al. (2000, 2003), którzy przeskanowali uczestników przed intensywnym programem terapeutycznym. Ostatnie badania z wykorzystaniem funkcjonalnego magnetycznego rezonansu jądrowego (fMRI) również wykazały zwiększoną aktywację korową u osób jąkający się. Na przykład, Lu, et al. (2010) odnotowali, że normalnie płynne osoby dorosłe wykazują w lewej półkuli bardziej rozległą aktywację niż w prawej podczas zadania nazywania obrazka, natomiast uczestnicy jąkający się wykazywali odwrócony wzorzec (prawa bardziej rozległa niż lewa). Podobnie, Loucks, et al. (2011) zanotowali, że podczas gdy zwiększona aktywność u dorosłych jąkających się była obecna obustronnie podczas zadania słownego nazywania, to była ona obecna w większej liczbie regionów korowych w prawej niż lewej półkuli.

Zgodnie z wcześniejszymi odkryciami Chang, et al. (2009) odnotowała zwiększoną aktywację w lewych przedruchowych i pierwotnych ruchowych regionach, w tym w podkorowej skorupie i obustronnych regionach słuchowych u dorosłych jąkających się. Co ważniejsze te badania ujawniły, że różnice w aktywacji wzorców były obecne nie tylko podczas zadań związanych z mówieniem, ale również podczas niewerbalnych ruchowych zadań oralnych. Ingham, et al. (2012) przeprowadził badanie PET, w którym uczestnicy zaangażowani byli w czytanie na głos oraz monolog, jak również odpoczynek z zamkniętymi oczami. Uczestnicy jąkający się wykazywali trend w kierunku wyższych poziomów aktywacji w dodatkowym polu ruchowym i zakręcie przedśrodkowym. Uczestnicy kontrolni wykazywali zwiększoną aktywację w wyspie, jądrach podstawnych i móżdżku, ale tylko podczas czytania na głos. Ci badacze zaobserwowali dodatnią korelację między nasileniem jąkania i aktywacją w obwodzie korowo-prążkowiowo-wzgórzowym i ujemną korelację z aktywacją w móżdżku.

Interpretacja zwiększonej aktywacji

Powód zwiększonej aktywacji u osób jąkających się zaobserwowanej w większości badań nie jest jeszcze jasny. Chang, et al. (2009) zasugerowała, że „wiele wcześniejszych raportów różnic obejmujących prawą półkulę i podkorową aktywność u jąkających się rozmówców prawdopodobnie odzwierciedla zmienione reakcje czynnościowe na niedobory połączeniowe lewych obszarów przedruchowych/ruchowych” (s. 2516). Podobnie Kell, et al. (2009) zasugerowali, że zwiększone aktywności mogą wskazywać bardziej na kompensacyjne mechanizmy mowy niż pewne fundamentalnie nieodłączne deficyty. De Nil i współpracownicy (De Nil, 1999; De Nil, et al., 2008) stwierdzili, że ludzie jąkający się posiadają niestabilny system motoryczny mowy, którego praca może zostać łatwo zakłócona przez wewnętrzne i zewnętrzne wyzwalacze, które mogą prowadzić do zwiększonego wysiłku, gdy osoba jąkająca się próbuje wywierać większą umyślną kontrolę nad produkcją mowy.

Ważna rola w staraniach do zrozumienia zaobserwowanych różnic pracy mózgu została podkreślona w wielu innych badaniach studiujących jąkanie (Brown, et al., 2005; Chang, et al., 2009; Kell, et al., 2009), symulowane jąkanie (De Nil, et al., 2008), jak również wiele modeli objaśniających (De Nil, 2004; Packman, Code i Onslow, 2007). Jedną z charakterystyk tego niestabilnego systemu motorycznego może być trudność w regularnej integracji procesów czuciowych i ruchowych. Niebezpośrednie wsparcie dla tej interpretacji pochodzi z raportów nietypowych aktywacji neuronowych w obszarach, które odgrywają ważną rolę w takiej integracji, w tym wieczka ciemieniowego (Chang, et al., 2009) i móżdżka (Brown, et al., 2005, De Nil, Kroll i Houle, 2001; Lu, et al., 2010; Watkins, et al., 2008). Czy te różnice w aktywacji zaobserwowane bardziej globalnie podczas mowy mogą być rozciągnięte na pojedyncze zająknięcia, jest nadal nierozstrzygniętym pytaniem. Pewnie wczesne próby rozwiązania tej zagadki dały niejednoznaczne odpowiedzi (Sowman, et al., 2012; Wymbs, et al., 2013).

Aktywność mózgu w stanie spoczynku

Pytanie, czy różnice w aktywności mózgu odzwierciedlają procesy kompensacyjne czy wrodzone, może zostać zaadresowane przez badanie aktywności mózgu w stanie spoczynku. Powszechnie uważa się, że bardziej prawdopodobne jest to, że takie różnice odzwierciedlają wrodzone różnice w aktywności mózgu (Ingham, et al., 1996, ale zobacz Kell, 2012). W jednym z takich badań Xuan, et al. (2012) odnotowali systematyczne różnice między dorosłymi jąkającymi się i niejąkającymi się w amplitudzie fluktuacji niskiej częstotliwości (ALFF) z udziałem wielu obszarów korowych wcześniej zidentyfikowanych jako pokazujących nietypową aktywację u osób jąkających się, jak również różnice w funkcjonalnej łączności między kilkoma tymi regionami, szczególnie w lewej półkuli mózgowej. Na tej podstawie doszli do wniosku, że osoby jąkające się wykazują deficyty w wielu systemach czynnościowych powiązanych z mową i w ich wewnętrznych połączeniach.

Obrazowanie mózgu u dzieci

Inni badacze użyli podejścia studiowania funkcjonalnych i strukturalnych skanów mózgu dzieci w wieku szkolnych w celu określenia przyczyny aktywacji mózgu bliżej początków pojawienia się jąkania (Beal, et al., 2011, 2013; Chang, et al. 2008; Chang i Zhu, 2013). Podczas gdy zostały znalezione podobieństwa i różnice z dorosłymi, to nadal upływ czasu pozostaje nie bez znaczenia między typowym początkiem jąkania i wiekiem, w jakim były dzieci w momencie otrzymania skanów, pozostawiając mnóstwo czasu na dokonanie się zmian funkcjonalnych i strukturalnych w wyniku nabywanych doświadczeń lub dojrzewania (Taubert, Villringer i Raget, 2012).

Zredukowana aktywacja w korze słuchowej

W przeciwieństwie do obserwacji nadmiernej aktywacji badania pokazują zmniejszoną aktywację w korze słuchowej osób jąkających się podczas zwyczajowej mowy. We wczesnych badaniach, Watson, et al., (1992) zanotował, że jąkający się uczestnicy i wykazujący niższą względną asymetrię przepływu krwi niż wynosi normalna mediana zarówno w lewych górnych, jak i środkowych regionach skroniowych, również demonstrowali znacząco wydłużone czasy reakcji krtani w porównaniu do tych powyżej normalnej mediany względnego przepływu. Kilka lat później, Fox, et al. (1996) również odnotował zmniejszoną aktywację skroniową, a odkrycie to zostało potwierdzone w wielu badaniach kontynuujących te prace (przegląd został przedstawiony w De Nil, 2004), chociaż istnieją pewne dowody, że poziom aktywacji może różnić się między półkulami (Chang, et al. 2009; Lu, et al., 2010). Podczas gdy zredukowana aktywacja słuchowa została wielokrotnie zaobserwowana u dorosłych jąkających się, to przyczyna tych odkryć nie jest do końca jasna, chociaż zostało zaproponowanych wiele możliwych wyjaśnień. Odnosząc się do Browna, et al. (2005), może to być rezultatem zwiększonego hamowania słuchowego pochodzącego z kory ruchowej, jednak nie zostało to potwierdzone przez Beala i współpracowników (2010, 2011), którzy zaobserwowali podobne hamowania słuchowe u dorosłych i dzieci jąkających i niejąkających się podczas zadań odbierania i wytwarzania. Niemniej jednak zostały zaobserwowane różnice w timingu przetwarzania słuchowego, sugerujące, że zaobserwowana dezaktywacja słuchowa u jąkających się może częściowo odzwierciedlać deficyty timingu w integracji czuciowo-ruchowej, aniżeli hamowania słuchowego (Beal, et al., 2011).

Powiązana, ale alternatywna hipoteza odnośnie do redukcji słuchowej aktywacji u osób jąkających się, zaproponowana przez Browna, et al. (2005), mówiła, że dezaktywacja słuchowa może być rezultatem powtarzanej produkcji początkowego fonemu słowa. Jednak prosząc osoby jąkające się o wytworzenie słów podczas kilkukrotnego powtarzania początkowego dźwięku, De Nil, et al. (2008) nie zauważyli zwiększenia w hamowaniu, jak przewidywali Brown, et al. (2005). Co więcej, jeśli słuchowe hamowanie jest bezpośrednim rezultatem jąkania, to trudno jest zrozumieć, dlaczego takie hamowanie zostało wielokrotnie zaobserwowane w badaniach, gdzie jąkający się uczestnicy byli właściwie płynni.

Efekty leczenia płynności

Zauważono, że warunki zwiększające płynność prowadzą do większej normalizacji aktywacji mózgu u osób jąkających się (Fox, et al., 1996; Toyomura, Fuji i Kuriki, 2011). Bardziej tradycyjne terapie płynności również wpływają na aktywację mózgu. De Nil, et al. (2003) przebadał krótko i długoterminowe efekty leczenia na korowej i podkorowej aktywacji u dorosłych jąkających się podczas cichego i głośnego odczytywanie pojedynczych słów. Natychmiast po zakończeniu leczenia można było zaobserwować zwiększoną lewą korową i podkorową aktywację w rezultacie bardziej wzmożonego monitorowania własnej mowy podczas jej wytwarzania. Po jednorocznych okresie utrzymywania efektów, czyli fazie podtrzymywania, uczestnicy jąkający się wykazywali ogólną redukcję w nadmiernej aktywacji, szczególnie w korze ruchowej, co badacze przypisują zwiększonej automatyzacji i zmniejszonemu automonitorowaniu podczas mówienia. Podobnie Neumann, et al. (2003) odnotowali, że natychmiast po terapii różnice w aktywacji były nawet bardziej rozpowszechnione i lewostronne. Dwa lata później zaobserwowano, że te nadaktywności zostały zredukowane i były bardziej prawostronne. Ponieważ zaobserwowana lewa czołowa dezaktywacja pozostała relatywnie stabilna podczas dwuletniego okresu trwania badania to Neumann i współpracownicy spekulowali, że taka dezaktywacja może być jedną z głównych neuronowych charakterystyk jąkania. W przeciwieństwie do tego zaproponowano, że aktywacje, które były skorelowane z nasileniem jąkania wskazywały na używane przez jąkających się strategie kompensacyjne.

Interesujące badanie zostało opublikowane przez Kell, et al. (2009), którzy przestudiowali niewspomagane (tj. bez terapii) wyzdrowienie z jąkania. Odnotowali, że trwałe jąkanie było powiązane z aktywacją w kontralateralnych regionach mózgu, podczas gdy wyzdrowienie z jąkania było powiązane z aktywacją lewego pola Brodmanna 47/12. Te obszary sąsiadują z regionem, w którym zostały zaobserwowane anomalie substancji białej powiązane z trwałym, ale nie z jąkaniem, które ustępuje. Jednak warto zauważyć, że kierunkowość danych anizotropii frakcyjnej (FA) w tym przypadku była odwrócona w porównaniu do przednich badań (Chang, et al., 2008, Sommer, et al., 2002; Watkins, et al., 2008); odkrycie wymaga dalszych wyjaśnień.

Neuroanatomiczne nieprawidłowości powiązane z jąkaniem rozwojowym

Literatura poświęcona neuroanatomicznym nieprawidłowościom w jąkaniu rozwojowym jest mała w stosunku do szczegółowości anomalii funkcji mózgu podczas wytwarzania mowy. Jednak wyłania się obraz strukturalnych nieprawidłowości, które są obecne już u dzieci w wieku szkolnym, u których występuje trwałe jąkanie, przedłużające się do dorosłości. Dane wskazują na zmienioną trajektorię rozwojową zarówno szarej, jak i białej substancji u jąkających się na przestrzeni sieci neuronowej odpowiedzialnej za produkcję mowy przez całe życie.

Różnice substancji szarej i białej

Neuroanatomiczne nieprawidłowości powiązane z jąkaniem wydają się określone przez regionalne różnice w istocie szarej i białej w porównaniu do kontrolnych płynnych rozmówców, pomimo że całkowita objętość mózgu nie różni się między grupami. Dzieci jąkające się mają mniejszą objętość substancji szarej niż kontrolne w wielu regionach na przestrzeni całej sieci neuronowej służącej do produkcji mowy (Beal,, et al., 2013; Chang, et al., 2008). Odwrotnie wygląda to u dorosłych, ponieważ u dorosłych jąkających się objętość substancji szarej jest większa niż u kontrolnych w lewym zakręcie czołowym dolnym, prawym móżdżku i obustronnym zakręcie skroniowym górnym (Beal, et al., 2007). Te sprzeczne odkrycia mogą wydawać się problematyczne, ale nie muszę takie być, kiedy weźmie się pod uwagę trajektorie rozwojowe architektury czołowego regionu korowego. Normalnie rozwój objętości istoty szarej w zakręcie czołowym dolnym wynika z kursu, w którym zauważyć można stopniowe zwiększanie się w wartości we wczesnych latach dzieciństwa, osiągając szczyt w późnych latach szkolnych, a następnie stopniowo się zmniejszając i stabilizując we wczesnej dorosłości (Raznahan, et al. 2011). Fakt, że jąkające się dzieci prezentują mniejszą objętość istoty szarej w lewym zakręcie czołowym dolnym, sugeruje anormalny lub opóźniony przyrost w tym regionie, możliwie negatywnie wpływający na ich zdolność do ustanowienia motorycznych reprezentacji wymaganych dla stabilnej i płynnej produkcji dźwięków mowy i prowadzi do zmniejszonej sprawności złożonej sieci mózgu, która napędza produkcję mowy, skutkując trwałym jąkaniem.

Ścieżki istoty białej

Jednym z najważniejszych odkryć w literaturze jest redukcja wartości FA w ścieżkach istoty białej leżących u podstaw lewego zakrętu czołowego dolnego zarówno u dzieci, jak i dorosłych jąkających się (Cai, et al., 2014; Chang, et al., 2008; Cykowski, et al., 2010; Lu, et al., 2010; Sommer, et al., 2002; Watkins, et al., 2008). Niskie wartości FA sugerują słabą mielinizację i zredukowaną łączność substancji białej w mózgu. Dane wskazują na to, że lewy pęczek podłużny górny, który leży poniżej zakrętu czołowego dolnego i łączy go z innymi obszarami mózgu w sieci neuronowej odpowiedzialnej za produkcję mowy, nie jest tak dobrze zmielinizowany zarówno u dzieci, jak i dorosłych jąkających się. Mniej wydajna mielinizacja może skutkować brakiem łączności lewego zakrętu czołowego dolnego z innymi regionami, prowadząc do nieefektywnego i powolnego systemu produkcji mowy charakteryzowanego przez deficyty w timingu i przejawiając się jako jąkanie.

Jeśli lewy zakręt czołowy dolny i jego leżące poniżej połączenia istoty białej są deficytowe zarówno u dzieci, jak i dorosłych jąkających się, to okresowo płynna mowa może być osiągnięta przez kompensacyjne wsparcie ze strony homologicznych struktur prawej półkuli mózgowej. Chociaż dzieci jąkające się również wykazują zmniejszoną objętość istoty szarej prawego zakrętu czołowego dolnego w zestawieniu z kontrolnymi, to istnieje silna negatywna asocjacja między tą miarą a nasileniem jąkania (Beal, et al., 2013). Dzieci z łagodnym jąkaniem mają większą objętość substancji szarej w tym regionie niż dzieci, u których jąkanie jest nasilone. Może być tak, że udana redukcja nasilenia jąkania jest zależna od bardziej typowego rozwoju nerwowego i dojrzewania w tym obszarze w prawej półkuli. Dorośli jąkający się wykazują zwiększoną łączność istoty białej w prawy pęczku podłużnym górnym (Chang, et al., 2011), jak również większą objętość substancji białej leżącej poniżej krytycznych dla mowy obszarach w prawej półkuli (Jancke, Hanggi i Steinmetz, 2004).

Pewien wgląd w pytanie o homologiczne angażowanie prawej półkuli może pochodzić z badań, które skupiały się na ciele modzelowatym znanym jako ważny szlak między dwiema półkulami. Zaobserwowano, że dzieci jąkające się mają mniejszą obustronną objętość substancji białej w kleszczach mniejszych w ciele modzelowatym (Beal, et al., 2013). Jednak Choo, et al. (2012) odnotowali brak różnic w objętości substancji białej w ciele modzelowatym u dzieci jąkających się. Istnieją pewne dowody, że nieprawidłowości substancji białej zidentyfikowane w ciele modzelowatym utrzymują się do dorosłości, ponieważ zarówno Cai, et al. (2014), jak i Cykowski, et al. (2010) odkryli zmniejszoną FA w kleszczach mniejszych i ciele modzelowatym u dorosłych jąkających się w porównaniu z kontrolnymi. Nie jest jasne tylko, jak ciało modzelowate różni się u ludzi jąkających się w porównaniu z kontrolnymi, jako że kierunkowość różnic wśród badań nie jest spójna.

Strukturalna anatomia kory słuchowej

Strukturalna integralność regionów słuchowych u osób jąkających się została również przebadana. U zdrowych osób równina skroniowa jest zwykle asymetryczna w objętości, gdzie lewa ma większą objętość niż prawa. Jako grupa dorośli jąkający się wykazują nietypową asymetrię równiny skroniowej, gdzie prawa jest większa niż lewa (Foundas, et al., 2004). Podgrupa dorosłych jąkających się została zidentyfikowana, opierając się na stopniu asymetrii. Jąkanie u dorosłych jąkający się, którzy mają również nietypową asymetrię, jest bardziej nasilone, niż u tych z symetryczną lub typową asymetrią objętości równiny skroniowej. Dorośli jąkający się wykazują również większą objętość istoty szarej w obustronnym zakręcie skroniowym górnym niż kontrolni (Beal, et al., 2007). Może to być spowodowane tym, że dorośli jąkający się polegają na częstszym i bardziej szczegółowym monitorowaniu własnej mowy i takie zachowanie skutkuje nadmiernym rozwinięciem się tych słuchowych obszarów mózgu.

Integracja i konkluzja

Badania neuroobrazowania przeprowadzone do dzisiaj dostarczyły mocnego wsparcia na różnice zarówno funkcjonalne, jak i strukturalne między dziećmi i dorosłymi, którzy się jąkają i tymi, którzy się nie jąkają. Przyczyny stojące za tymi różnicami i ich znaczenie odnośnie do początku i rozwoju jąkania nadal się wyłaniają. Jak zaproponowano w poprzednich pracach, jedna z interpretacji, opierając się na istniejących badaniach z zakresu obrazowania, jak i danych behawioralnych (De Nil, 1999, 2004; De Nil, et al., 2008; Smits-Bandstra i De Nil, 2007) mówi, że zaobserwowane różnice funkcjonalne wskazują na niestabilny system ruchowy mowy. Nadmierna aktywacja pochodziłaby z wysiłków do przejęcia kontroli i utrzymywania stabilności wewnątrz systemu podczas produkcji mowy. Fakt, że podobna nadmierna aktywacja może zostać wywołana u dorosłych normalnie płynnych podczas realizacji zadań związanych z mówieniem, które wymagają bardziej umyślnej kontroli mowy, wspiera tę interpretację. Uważa się, że relatywny brak czuciowo-ruchowej stabilności prowadzi również do nabywania zmniejszonych umiejętności ruchowych mowy u dzieci podczas rozwoju mowy w okresie, w którym istnieje najwyższe prawdopodobieństwo pojawienia się jąkania.

Co więcej, uważamy, że niestabilny system ruchowy mowy jest rezultatem, przynajmniej częściowo, zaobserwowanych deficytów strukturalnych. Te strukturalne dane najlepiej podsumować jako ukazujące zmienione trajektorie rozwojowe istoty szarej, szczególnie w zakręcie czołowym dolnym oraz towarzysząca im zredukowana łączność ścieżek istoty białej znajdujących się pod tym, oraz innymi częściami sieci mowy. Te braki w łączności z innymi regionami mowy mogą przyczyniać się do osłabienia w integracji i timingu informacji pochodzących z czuciowego sprzężenia zwrotnego z artykulacją podczas produkcji mowy, skutkując nieudanym uformowaniem stabilnych nerwowych reprezentacji wymaganych do produkcji mowy na początku jej rozwoju. Taki niestabilny system nerwowy może być szczególnie podatny na wewnętrzne i zewnętrzne stresory. Co więcej, nie można pominąć możliwości, właściwie znajdującej poparcie w niektórych badaniach, że regionalne różnice w substancji szarej i białej mogą oddawać kompensacyjną reorganizację neuronową podczas rozwoju mózgu, prawdopodobnie również pod wpływem historii leczenia, jak również strategii behawioralnych używanych przez osobę jąkającą się. Szczególnie ważna jest tu potencjalna rola jąder podstawnych, które odgrywają krytyczną rolę w ruchowym timingu, kontroli i uczeniu (Alm, 2004; Giraud, et al., 2008; Smits-Bandstra i De Nil, 2007; Theys, et al., 2012). Alm (2004) argumentował, że podstawowa dysfunkcja w jąkaniu może zostać zaobserwowana w zaburzonej zdolności jąder podstawnych do produkcji sygnałów synchronizujących koniecznych dla płynnej mowy. Giraud, et al. (2008) również odnotował pozytywną korelację między nasileniem jąkania i aktywnością jąder podstawnych. Razem te odkrycia sugerują, że badania nad specyficzną rolą jąder podstawnych w jąkaniu są bardzo potrzebne i jest to bardzo obiecujący kierunek.

Które z zaobserwowanych funkcjonalnych i strukturalnych różnic mają charakter przyczynowy, nadal obecnie pozostaje bez odpowiedzi. Mało prawdopodobne jest to, że użycie wyłącznie metodologii neuroobrazowania doprowadzi nas do odpowiedzi, dlatego wielowymiarowe podejścia łączące obrazowanie i napędzane hipotezami obserwacyjne badania behawioralne będą konieczne. Faktycznie kilka takich badań jest obecnie prowadzonych (Olander, et al., 2010; Smith, et al., 2012). Równie ważne jest pytanie o kliniczne znaczenia odkryć obrazowania mózgu. Wszystkie neuroanatomiczne i funkcjonalne nieprawidłowości u osób jąkających się są subtelne i, obecnie, wykrywalne tylko na poziomie grupy. Oczywiście obrazowanie mózgu jest poza rutynowym klinicznym użyciem podczas leczenia jąkania. W rezultacie indywidualna diagnostyka z wykorzystaniem strukturalnego i funkcjonalnego neuroobrazowania przy jąkaniu rozwojowym w tym momencie nie jest wykonalna. Jednak coraz lepsze rozumienie neuroplastyczności (Cramer, et al., 2011), jak również to jak interwencja behawioralna może aktywnie wpływać na taką plastyczność, oferuje dobre rokowania w rozwoju lepszego wglądu w czynniki, które wpływają na zwiększanie płynność mowy i utrzymywanie postępów po zakończonej terapii. Równie ważne, jeśli nie nawet ważniejsze, jest lepsze zrozumienie neuronowych sygnatur, które mogą być skorelowane z wyzdrowieniem z jąkania w dzieciństwie i nawrotach jąkania po terapii (De Nil, et al., 2013; Kell, et al., 2009). Obiecująca aleja badań jest również oferowana przez najnowsze metodologie z zakresu informatyki zdrowia, takie jak „imaging-genetics”, które pozwalają na zintegrowane analizy wielkich zbiorów danych (Bohland et al., 2013; Meyer-Lindenberg i Weinberger, 2006). Takie podejścia mogą rzucić światło na to, jak genetyka wpływa na strukturalny rozwój mózgu i odchylenia od normalnego rozwoju, które prowadzą do jąkania w pewnej populacji.


Przypisy dostępne są na stronie books.google.pl
Komentarze do artykułu: "Przegląd badań obrazowania mózgu w jąkaniu rozwojowym – Luc De Nil i Deryk Beal"
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
> Nazwa Użytkownika

> Hasło

Zapamiętaj mnie
Zaloguj jako ukryty



Rejestracja
Zapomniane hasło?
Ostatnie Komentarze
slawek_w
dnia 24-10-2017 20:15
Po dłuższej przerwie zapraszam na kolejną wideokonferencję. Temat: co robimy aby ukrywać jąkanie. Pi...
Przejdź do komentarza
virino
dnia 02-10-2017 11:29
Przyznam, że z zaskoczeniem, skonstatowałam, że Demostenes był dla mnie bardzo inspirującym miejscem...
Przejdź do komentarza
Ralph
dnia 02-10-2017 08:18
Tylko nie wybieraj opcji "nigdy" ... czekamy na pozytywne wieści ;)
Przejdź do komentarza
slawek_w
dnia 24-07-2017 06:59
Unikanie wypowiadania się tematem najbliższego spotkania. Data: środa (26. lipca), godzina 20:00. ...
Przejdź do komentarza

> Więcej komentarzy <
Popularne artykuły w ostatnich 6 miesiącach
Katowice - otwarte forum dyskusyjne oraz wykład...
Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – ...
W oczekiwaniu na nową odsłonę strony...
Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – ...

Użytkowników Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych Użytkowników: 2,588
Najnowszy Użytkownik: karol_ign
Ostatnio na stronie
ironwolf02:54:10
CRPW08:42:31
lyric112:16:26
Open14:48:11
Grzegorz 3 dni
Rafi24 3 dni
duszek97 4 dni
tirirum 4 dni
monopix 4 dni
Mystra 4 dni
maras k 4 dni
jimmy 5 dni
bigosik 5 dni
zumbi 6 dni
Oraz 1 ukryty