Strona główna · Wskazówki dla jąkających · Autoterapia jąkania · Forum · Jak pomóc osobie jąkającej? · FAQ · Kontakt
Kluby J
Czat
Czatuje: 0 użytkowników
Materiały archiwalne
"Gość Demostenesa" - mgr Róża Sobocińska
"Gość Demostenesa" - mgr Róża Sobocińska

"Gość Demostenesa" - mgr Róża Sobocińska

Serdecznie witamy na naszej stronie Panią mgr Różę Sobocińską, logopedę, specjalistkę terapii jąkania oraz emisji i higieny głosu z Torunia. W ramach programu "Gość Demostenesa" Pani Róża przesłała nam specjalistyczny artykuł swojego autorstwa na temat jąkania.




Pani mgr Róża Sobocińska posiada Certyfikat PZL, Certyfikat do prowadzenia terapii jąkania metodą prof. Lilii Arutiunian oraz uprawnienia do prowadzenia terapii metodą Charls'a Van Ripera. Terapię jąkania prowadzi od 20 lat. Rozpoczynała pracę z osobami jąkającymi na Oddziale Foniatrycznym w Toruniu. Zafascynowała się wówczas osobami jąkającymi. Jest współzałożycielką Klubu Jąkających się w Toruniu w 1993r. i społecznym opiekunem tego klubu. Uczestniczy w corocznych Zjazdach Osób Jąkających się i w obozach rehabilitacyjnych osób jąkających się. W czasie ferii zimowych oraz wakacji prowadzi grupową terapię jąkania w Toruniu.
źródło: www.rozsob.webpark.pl

Przyczyny jąkania nadal nie są znane w pełni

Mowa wymaga synchronizacji precyzyjnych ruchów związanych z oddychaniem, artykulacją, kontrolą głosu, gestykulacją i mimiką, słuchaniem, planowaniem i pamięcią. Jąkanie to wynik działania wielu czynników:

PREDYSPOZYCJA - SKŁONNOŚĆ

- Osłabienie układu nerwowego
- Minimalne uszkodzenia funkcji mózgowej mowy, występujące problemy w połączeniach między pewnymi obszarami mózgu, W jednej części mózgu rodzi się chęć wypowiedzenia konkretnej frazy, następnie informacja o tym przesyłana jest do innego obszaru w mózgu, w którym myśli przetwarzane są na słowa. U osób jąkających ten bodziec jest za słaby i wówczas mowa "nie zaskakuje"
- Powikłania okołoporodowe, niedotlenienie mózgu
- Zakłócenia w koordynacji mięśni
- Dziedziczenie pewnej predyspozycji (skłonności) do jąkania; występowania jąkania w rodzinie
- Opóźnienie rozwoju mowy
- Nadwrażliwość emocjonalna

URAZ

- Fizyczny - upadek np. z łóżeczka, ze schodów, uderzenie huśtawki w główkę dziecka
- Psychiczny - szok, przestrach, nagła zmiana sytuacji dziecka (przedszkole, urodzenie rodzeństwa itp.)

CZYNNIKI PODTRZYMUJĄCE:

- Nadmierne wymagania
- Sytuacje stresowe w rodzinie
- Wymuszanie zmiany leworęczności

Uczeni coraz częściej zwracają uwagę na to, że zmiany w mózgu osób jąkających się dokonują się w okresie wczesnego dzieciństwa, podczas kiedy dziecko uczy się mowy, słów i zasad rządzących językiem. ( To może dotyczyć okresu życia płodowego.)


Jąkanie - problem


Jąkanie = zacinanie = niepłynność w mówieniu = „słowo wyboiste”(też i nazwa czasopisma dla osób jąkających się , wydawanego przez Polski Związek Jąkających się) = potknięcia w mówieniu = zatrzymania w mowie = bloki = powtarzanie głosek, sylab, wyrazów = trudności ze startem mowy = zaburzony oddech podczas mówienia = bełkotliwa mowa połączona z szybkim tempem mowy = tiki, przyruchy, współruchy podczas wymowy, dodatkowe napięcia i negatywne emocje, myśli (konieczność współwystępowania z jąkaniem „czynnika emocjonalnego” - zdaniem dr Krzysztofa Szamburskiego); jąkanie = koszmar życia = ciągła walka; jąkanie = dar od Boga; jąkanie = fenomen, bo są okresy, gdy ono jest lub go nie ma i wówczas jest płynna mowa, czy też śpiewając osoba jąkająca nie jąka się; jąkanie czyni osobę niewiarygodną dla siebie i dla otoczenia (bo raz mówi płynnie, a innym razem jaka się); jąkanie sprawia, ze osoba czuje się gorsza, inna, „naznaczona przez los” = chora; jąkanie sprawia, że osoby jąkającej słuchacz nie rozumie. Jąkanie = góra lodowa (określenie prof. Bogdana Adamczyka1) – widoczny jest tylko wierzchołek tej góry, a znaczna jej część jest niewidoczna- to to, co się dzieje wewnątrz człowieka, kiedy oczekuje zająknięcia, kiedy nie może wystartować z mówieniem).

Jąkania nie widać, gdy osoba jąkająca się nie mówi (a przecież bardzo cierpi, przeżywa katusze, bo nie może rozpocząć wypowiedzi, nie może do końca przekazać swojej wiedzy, czy swojego stanowiska w danej kwestii, a nikt jej nie pomoże, bo ta osoba wygląda na zupełnie zdrową i nie mająca żadnych dolegliwości).

Jąkanie słychać i widać, gdy osoba jąkająca się mówi i zacina się.

Jąkanie czyni osobę samotną, zamkniętą w sobie, nieśmiałą, "skuloną w sobie".

Jąknie wpływa na wybory życiowe: na wybór szkoły, kierunku studiów, pracy zawodowej, na wybór grupy rówieśniczej, na wybór partnera życiowego, na przyjaźnie, na samorealizację, na poczucie własnej wartości, na determinację w pokonywaniu samego siebie i przeciwności w życiu.

Jąkanie kaleczy człowieka jąkającego: rani jego psychikę = jego „ego’, zostawia w niej przykre doświadczenia, wspomnienia, opanowuje swoim ciężarem, mocą myśli, uczucia, każdą cząstkę organizmu, paraliżuje go, usztywnia, ogranicza, zmniejsza, skraca, minimalizuje, sprawia, że człowiek chowa się, ucieka, kombinuje (szuka innych „łatwiejszych” słów, unika trudnych sytuacji np. wystąpień publicznych, załatwiania spraw urzędowych itp.).

Jąkanie sprawia, że osoba jąkająca ma żal do siebie, do innych, do losu. Źle się czuje, cierpi, wstydzi się, rumieni, poci się, nadmiernie gestykuluje i wciąż czeka na kolejne zająknięcie.


Co dobrego jest w jąkaniu. w tej skomplikowanej, złożonej, niezrozumiałej, niepojętej przypadłości?


Jąkanie czyni osobę wrażliwszą niż inni, słabszą a zarazem i silniejszą w myśl zasady: „to co nas nie zabije, to nas wzmocni”.

Daje wrażliwość na siebie, na innych; daje umiejętność empatii osobie jąkającej; uczy wytrwałości, systematyczności w działaniu; daje siłę, wiarę, nadzieję; dostarcza drobnych radości z pokonywania codziennych trudności. Pobudza twórcze działanie, uczy pracy nad sobą; sprawia, że osoba jąkająca przygląda się sobie = poznaje siebie. Poznaje techniki radzenia sobie ze swoimi słabościami. Czyni osobę jąkającą się bogatą w przeżycia, doświadczenia i czyni pomocną oraz życzliwą dla innych i zaradną życiowo.

Jąkanie staje się atutem, cechą wyróżniającą osobę z niepłynnością w mówieniu; pomocą w trudnych szkolnych i życiowych sytuacjach; staje pomocą w radzeniu sobie z niewygodnymi momentami w życiu.

Jąkanie jest furtką do drugiego człowieka; osoba jąkająca otwiera się na problemy innych, szybciej je dostrzeże.

Jąkająca osoba to wciąż poszukująca nowych rozwiązań, nowych sposobów radzenia sobie, nowych, skuteczniejszych technik, metod terapii w pokonywaniu zająknięcia; to osoba wyczekująca pomocy, mająca nadzieję otrzymania skutecznej pomocy; to istota krucha i zarazem silna; to osoba, dająca więcej z siebie – ze swego wysiłku, ze swego banku czasu, ze swego przemyślenia, intelektu i ze swych uczuć. (Osoba jąkająca się dłużej przygotowuje się np. do wygłoszenia referatu, kupienia biletu w kinie, czy do rozmowy z drugim człowiekiem; poświęca więcej czasu na rozmowę telefoniczną – bo przecież o wiele dłużej ona trwa (a nie ma żadnych ulg w telefonii);

To nadzwyczajniej w świecie- normalny człowiek, nierzadko odznaczający się dużą inteligencją, poczuciem humoru ( często wśród przyjaciół potrafi śmiać się sam z siebie, opowiadać dowcipy o osobach jąkających), wspaniały partner życiowy, mający marzenia i chcący je realizować. Bywa, że jego wnętrze- psychika jest „obolała”, ale przez to i harda w przezwyciężaniu trudności. Jest bardzo życzliwy i troskliwy.

Co ważne jest dla osoby jąkającej się?


Ważna bliska- wspierająca ją osoba; ktoś, kto będzie ją rozumiał; ktoś, kto jej pomoże, kto ją dowartościuje, wzmocni psychicznie; specjalista, któremu zaufa, uwierzy, który jej wskaże sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych, w sytuacjach komunikacji językowej; ktoś kto pomoże jej znaleźć drogę do szczęśliwego, wartościowego życia; grupa wsparcia – inne osoby jąkające się, bo one dadzą jej poczucie, że nie jest sama ze swoim problemem. Pożądaną też dla niej jest osoba, która wysłucha ją spokojnie, cierpliwie, z którą może porozmawiać o swoim jąkaniu.

Czego nie chce osoba jąkająca?


Osoba jąkająca nie oczekuje od innych współczucia, litości, dopowiadania za nią słów, których jej ciężko wymówić. Nie zawsze gotowa jest na otrzymywanie pomocy – być może na dany moment brak w niej dojrzałości do terapii, lub też nie jest gotowa na przyjęcie pomocy od specjalistów, czy innych osób. Niekiedy woli być sama ze swoim problemem przez jakiś czas, bądź też sama – swoimi sposobami radzi sobie z potknięciami, z trudnościami w mówieniu, w porozumiewaniu się z innymi. Nie chce utożsamiać się z innymi osobami jąkającymi ( i ma do tego święte prawo), gdyż ma np. swój – wypracowany przez siebie – świat – rytm życia, swój spokój, swój porządek działania; ma własną, wewnętrzną siłę, która dla niej jest wystarczająca do satysfakcjonującego ją życia. Bywa tez tak, ze nie chce ona mówić o swoim jąkaniu, bo jest to dla niej bardzo trudne, bolesne, lub też nie jest na te rozmowy przygotowana.

Czego boi się osoba jąkająca?


Jąkająca się osoba boi się ujawnienia innym swoich trudności w mówieniu, słabości równocześnie ośmieszenia się. Lęka się reakcji innych osób na jej zacinanie (ich zainteresowania, spojrzenia, ich mimiki twarzy itp.) i nieprzewidzianych własnych reakcji na swoje jąkanie (zaczerwienienie, pocenie, nadmierne gesty, dodatkowe ruchy ciała, czy wreszcie wycofanie się z komunikacji). Obawia się oceny - jej osoby - przez otoczenie oraz panicznie boi się „bloku” = zatrzymania wymowy, niemożności rozpoczęcia mówienia. Boi się nieznajomych, nowych kontaktów, nagłych odpowiedzi, wypowiedzi publicznych, ustnych egzaminów, załatwiania spraw urzędowych, mówienia przez szybę (okienka kasowe), rozmów przez telefon (nagłego – koniecznego telefonowania po pogotowie itd.), mówienia przez domofon, rozmów kwalifikacyjnych, dyskusji itp.


Problemy osoby jąkającej się


Osoba jąkająca się - dziecko, młodzież, dorosły człowiek – ma wspólną- niezależnie od wieku- trudność: niemożność prawidłowej, swobodnej komunikacji z drugim człowiekiem. Małe dziecko ma ograniczone możliwości kontaktu z rodzicami, rówieśnikami. Próbuje coś przekazać i... „blok” zatrzymuje komunikację, bądź zakłóca ją. Dziecko wówczas albo wycofuje się z niej, albo próbuje sobie pomóc gestem, mimiką, może reagować na zacięcie zdenerwowaniem, złością, zamilknięciem; może też podejmować kolejne próby mówienia aż do skutku – aż wypowie to, co chciało przekazać.

Młody człowiek jąkający ma w sobie wiele przykrych doświadczeń, związanych z nieudanymi próbami komunikacji werbalnej a przy tym wchodzi w wiek dojrzewania: wiek ogromnej, ostrej samooceny, kształtowania wartości i nakreślania planów życiowych- wyborów: szkoły, kierunku studiów, pracy zawodowej, czy wreszcie wyboru partnera życiowego, zawierania nowych przyjaźni.

Dorosła osoba jąkająca się często jest po różnych próbach terapii jąkania, poznała wiele technik radzenia sobie w mówieniu, podejmowała wiele prób samopomocy i nadal jąka się. Zabiega bardzo o dobrą pracę lub jakąkolwiek pracę, pragnie stabilizacji w swoim życiu: chce założyć rodzinę, zapewnić jej byt itp. itd. Bywa, że już prawie straciła nadzieję na poradzenie sobie z jąkaniem, ale też może być tak, że poprzez to, że osiągnęła odpowiedni status zawodowy, założyła rodzinę, ma dzieci, czuje swoją wartość – ma wysoką samoocenę, czuje się pewna, zadowolona, spełniona i poprzez to doskonale radzi sobie i w mówieniu: jąkanie wyciszyło się – można by powiedzieć, że „wyrosła z jąkania.”

Literatura:
1. Renee Byrne, Pomówmy o zacinaniu, PZWL, 1989
2. Carl W. Dell Jr., Terapia jąkania u dzieci w młodszym wieku szkolnym, Impuls, 2008
3. Programowanie Neurolingwistyczne, MEDIUM, 1994
4. Zbigniew Tarkowski, Jąkanie, PWN SA, 1999
5. Halina Waszczuk, Rodzinna terapia jąkania, Fundacja Rozwoju UG, 2005
(Fragment artykułu, który ukazał się w: Wychowaniu na co dzień nr 12/2009, AKAPIT )


Dziękujemy bardzo Pani Różo za udostępnienie artykułu i częste odwiedzanie naszego serwisu! :)

--------

Zaproponuj osobę do programu "Gość Demostenesa"

Zapraszamy także na forum: "Ośrodki terapeutyczne/logopedzi"
Komentarze do artykułu: ""Gość Demostenesa" - mgr Róża Sobocińska"
Ewelina
avatar
Dodane dnia 20-01-2010 16:15 #1
pięknie napisane ;)
Marek Dubois
avatar
Dodane dnia 22-01-2010 09:58 #2
i mądrze;)
zdzislaw
avatar
Dodane dnia 27-01-2010 05:59 #3
Co można dodać ;)Pozdrowienia z Lublina.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Logowanie
> Nazwa Użytkownika

> Hasło

Zapamiętaj mnie
Zaloguj jako ukryty



Rejestracja
Zapomniane hasło?
Ostatnie Komentarze
slawek_w
dnia 24-10-2017 20:15
Po dłuższej przerwie zapraszam na kolejną wideokonferencję. Temat: co robimy aby ukrywać jąkanie. Pi...
Przejdź do komentarza
virino
dnia 02-10-2017 11:29
Przyznam, że z zaskoczeniem, skonstatowałam, że Demostenes był dla mnie bardzo inspirującym miejscem...
Przejdź do komentarza
Ralph
dnia 02-10-2017 08:18
Tylko nie wybieraj opcji "nigdy" ... czekamy na pozytywne wieści ;)
Przejdź do komentarza
slawek_w
dnia 24-07-2017 06:59
Unikanie wypowiadania się tematem najbliższego spotkania. Data: środa (26. lipca), godzina 20:00. ...
Przejdź do komentarza

> Więcej komentarzy <
Popularne artykuły w ostatnich 6 miesiącach
Katowice - otwarte forum dyskusyjne oraz wykład...
Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – ...
W oczekiwaniu na nową odsłonę strony...
Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – ...

Użytkowników Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych Użytkowników: 2,585
Najnowszy Użytkownik: Mateusz31
Ostatnio na stronie
Mateusz3102:38:06
BlueDay02:49:50
lyric103:37:40
tirirum04:41:38
podomka05:09:18
jimmy 2 dni
HubertMU 2 dni
duszek97 4 dni
bonio12345 4 dni
rampage 5 dni
bigosik 5 dni
Open 5 dni
zumbi 6 dni
juliarozicka 6 dni
SCOOTER 6 dni
Oraz 0 ukrytych