Strona główna · Wskazówki dla jąkających · Autoterapia jąkania · Forum · Jak pomóc osobie jąkającej? · FAQ · Kontakt
Kluby J
Czat
Czatuje: 0 użytkowników
Materiały archiwalne
Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – część 6
Obrazek

Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – część 6

Po długiej przerwie udostępniam szósty już moduł terapii poznawczo-behawioralnej dla dorosłych jąkających się. W tej części można dowiedzieć się o szkodliwości nadmiernej samoświadomości oraz poznać trzy ciekawe techniki: ATT, SAR i „przepisywanie”.

Pozostałe części można znaleźć w wyróżnionych artykułach.

Problem samoświadomości


Stawanie się samoświadomym (z ang. self-consciousness powinno być rozumiane jako nadmierna samoświadomość, czyli przesadne skupianie się na sobie, głównie podczas spotkań z innymi ludźmi i dla uproszczenia przyjąłem założenie, że będę używał słowa samoświadomość w znaczeniu nadmiernej samoświadomości) jest bardzo powszechnym doświadczeniem wśród osób jąkających się. Kiedy tak się dzieje, mają one trudności ze skupienie się na tym, co robią w danej chwili. Oznacza to, że trudno im się skoncentrować na pozostawaniu obecnym. Poniżej przedstawiamy listę rzeczy, z jakimi mierzysz się, gdy jesteś samoświadomy:

A. Możesz patrzeć na mentalny „obraz” siebie, w którym okropnie się jąkasz.
B. Możesz się zastanawiać, czy tak właśnie jesteś postrzegany przez innych.
C. Możesz nasłuchiwać tego, jak brzmi twoja mowa.
D. Możesz koncentrować się nad techniką mówienia, np. przedłużoną mową.
E. Prawdopodobnie założyłeś, że inni ludzie zdążyli zauważyć, że stałeś się samoświadomy.

Konkluzja: twój umysł nieustannie jest zaabsorbowany tymi wszystkimi zadaniami, więc tym trudniej skupić się nad techniką własnej mowy i treścią tego, co chcesz powiedzieć!

Odpowiedź na ten problem: ćwiczenie uwagi, tj. trening pomagający w skoncentrowaniu uwagi na aspektach środowiska zewnętrznego, gdy staniesz się skupiony na sobie w sytuacjach społecznych. W kolejnych sekcjach dowiesz się, jak wytrenować swoją uważność, tj. jak kontrolować to, na czym skupiasz się w sytuacjach społecznych.

Uzyskiwanie kontroli


Uzyskiwanie kontroli nad własną uwagą pomoże w:

1. Zaprzestawaniu przeżuwania wydarzeń społecznych, które nie poszły po twojej myśli. Osoby doświadczające lęku często marnują godziny, a nawet dni na rozmyślanie o (postrzeganych) wpadkach społecznych z przeszłości.

2. Zmianie skupienia uwagi na to, co FAKTYCZNIE ma miejsce w danej sytuacji. Staniesz się dokładniejszym obserwatorem pełnego zakresu reakcji ludzi na ciebie w sytuacjach społecznych.

3. Koncentracji na niezagrażających aspektach sytuacji społecznych. Zamiast skupiać się na małym negatywnym wycinku spotkania towarzyskiego, będziesz w stanie skoncentrować się na neutralnych i pozytywnych aspektach tych sytuacji.

4. Poszukiwaniu dowodów podczas codziennych sytuacji społecznych, które unieważnią twoje negatywne myśli przyczynowe.

Podsumowując, ćwiczenia treningu uwagi, które wkrótce poznasz, nauczą cię uwalniać ukryte zasoby uważności, które pomogą w zmianie twojego postrzegania codziennych spotkań społecznych.

Pokażemy ci dwie techniki, które zostały opisane w szczegółach przez Adriana Wellsa w książce o innowacyjnej terapii poznawczej pt. „Emotional Disorders and Metacognition” (2000). Pierwsza technika nosi nazwę Attention Training Technique (ATT), a druga Situational Attentional Refocusing (SAR).

Attention Training Technique (ATT)


W tym miejscu w oryginalnym programie znajduje się nagranie z treningiem, którego z oczywistych względów nie mogę zamieścić. Na szczęście nie jest to duża przeszkoda, ponieważ w internecie z łatwością można znaleźć podobne nagranie wykorzystujące ATT.

Wystarczy wyszukać w ten sposób: https://www.google.pl/search?q=Attention+Training+Technique&tbm=vid (można dodać jeszcze nazwisko twórcy – Wells)

Przykładowe nagrania pomocne do poznania techniki:
- https://www.youtube.com/watch?v=atGPznb8RxE
- https://www.youtube.com/watch?v=FwM_bVh6Cv4
- https://www.youtube.com/watch?v=d13vHP2xTKU

Ważne jest, aby pamiętać, że trening uwagi nie jest techniką, z której powinieneś korzystać, kiedy odczuwasz lęk. Jest to raczej umiejętność, jaką rozwijasz, aby osiągnąć cele wymienione w poprzedniej sekcji. Musisz także zrozumieć, że rozwinięcie władzy nad naszą uwagą wymaga czasu i praktyki. Dopiero praktykowanie przez kilka tygodni pozwoli nad nabycie zdolności do gotowości kontrolowania, gdzie kierujesz swoją uwagę w sytuacjach społecznych.

Situational Attentional Refocusing (SAR)


Po tym, jak już będziesz po kilku tygodniach praktykowaniu treningu uwagi z poprzedniej sekcji, powinieneś zauważyć zwiększoną zdolność do kontrolowania tego, gdzie spoczywa twoja uwaga. Oznacza to, że będziesz w stanie odwrócić swoją uwagę od rzeczy rozpraszających i lepiej angażować się w codzienne aktywności. Powinieneś zacząć zauważać, że czerpiesz więcej przyjemności z codziennych aktywności, ponieważ więcej z twojej uwagi będzie przez nie pochłonięte.

Możesz także używać nowych umiejętności do korygowania negatywnych uprzedzeń w sytuacjach społecznych. Badania sugerują, że osoby doświadczające lęku społecznego poświęcają zbyt wiele uwagi negatywnym informacjom zwrotnym w otoczeniu społecznym. Mogłeś już tego doświadczyć w swoim życiu. Na przykład zauważyłeś, że koncentrujesz się na jednej krytycznej osobie w danej sytuacji, zamiast na siedmiu czy ośmiu innych, które były pozytywne i wpierające względem ciebie. Osoby lękliwe często doświadczają tego typu negatywnych uprzedzeń. Celem Situational Attentional Refocusing (SAR) jest świadome skupienie uwagi na aspektach środowiska, które są pozytywne i pomocne.

Przykład poniżej pokazuje, jak Ben użył SAR podczas ostatniej wizyty w pubie.

„Unikałem hotelu Glebe przez kilka miesięcy po nieprzyjemniej sytuacji z naburmuszoną barmanką. Tę kobietę zawsze można było spotkać za barem i słyszała moje jąkanie kilkukrotnie w różnych sytuacjach. W przeszłości nie byłem w stanie odwrócić mojej uwagi od tego, gdzie stała i co robiła. Nieustannie zerkałem na nią, aby się upewnić czy na mnie nie patrzy. Po nabyciu nowych umiejętności związanych z uważnością, zdecydowałem się wrócić do pubu i wypróbować SAR. Gdy wszedłem, ona była pierwszą osobą, jaką ujrzałem za barem, ale po chwili szybko skupiłem swoją uwagę na innych barmanach. Podszedłem do baru i poprosiłem o kartę z drinkami, lokując moją uwagę na słowach zapisanych na karcie. Złożyłem zamówienie i podczas oczekiwania na resztę, skupiłem się na oglądaniu meczu piłkarskiego, który pokazywany był na dużym ekranie na końcu baru. Akcja meczu pochłonęła mnie i przeniosłem się do stolika bez odrywania oczu od telewizora. Kontynuowałem używanie SAR przez resztę wieczoru, skupiając uwagę na uśmiechniętych twarzach, smaku piwa i wspaniałych odgłosach zabawy i śmiechu obecnych w całym holu hotelu”.

Poprzednie doświadczenia Bena z hotelu Glebe były zabarwione przez negatywne uprzedzenia. Wszystkim, co musiał zrobić, aby rozproszyć lęk, było skupienie uwagi na pozytywnych aspektach hotelu. W ten sposób to, jak Ben postrzegał hotel, stało się bardziej zrównoważone i pozytywne.

Chcemy, abyś ćwiczył tę technikę w sytuacjach, które sprawiają ci trudność. Należy teraz wrócić do sytuacji oznaczonych jako trudne w poprzednich modułach. Konieczne będzie wybranie trzech z nich w celu ćwiczenia SAR. Musisz przystąpić do tych trzech sytuacji, koncentrując się na pozytywnych aspektach środowiska. Następnie zanotuj swoje doświadczenia.

Opisz, co się stało, gdy próbowałeś korzystać z techniki SAR w każdej z sytuacji? (Przykładowe sytuacje z modułu czwartego).
- Duże zgromadzenia rodzinne
- Przedstawianie się
- Rozmowy w hałaśliwych miejscach (w barach, na imprezach)
- Rozmawianie z obcymi na imprezach/kolacjach
- Spotkania ze starymi znajomymi
- Wykonywanie telefonów do klientów/kolegów z pracy
- Zadanie pytań na zajęciach
- Wykonywanie telefonów
- Pytanie o kierunek
- Dochodzenie do puenty w kawałach
- Prowadzenie rozmów telefonicznych w otwartym biurze
- Prezentowanie przed grupą lub na spotkaniach
- Prowadzenie spotkania

Po przystąpieniu do trzech wybranych sytuacji, koncentrując się na pozytywnych aspektach środowiska, należy odpowiedzieć na pytanie: Co się stało?

Twoje mentalne obrazowanie


Badania konsekwentnie pokazują, że ludzie z lękiem społecznym wrzucają do swojej pamięci przekłamane i zniekształcone obrazy. Gdy przypominają sobie spotkania towarzyskie, w których odczuwali lęk, mają tendencję do zapamiętywania, patrząc z perspektywy „obserwatora”. Oznacza to, że w ich wspomnieniach rysuje się obraz tego, jak myślą, że wyglądali podczas tego wydarzenia. W głowie widzą samych siebie zachowujących się w określony sposób podczas wydarzenia społecznego, jakby byli obserwatorami. Tak jakby lękliwe osoby zapamiętywały wydarzenia nagrane kamerą znajdującą się na zewnątrz!

Odkrycia płynące z tych badań są zdumiewające, ponieważ oczywiście te negatywne wspomnienia są fałszywe! Nikt nie widzi siebie podczas mówienia. W rzeczywistości nasza pamięć powinna zawierać tylko twarze innych ludzi i dźwięki, jakich doświadczamy w sytuacjach społecznych.

Przyjrzyjmy się przykładowi. Dwa lata temu Ben rozmawiał z trzema kobietami w dniu, w którym jego jąkanie było szczególnie uciążliwe. Zawsze podobała mu się jedna z kobiet, Mary, i odczuwał duży niepokój. Zaczął się blokować, gdy próbował nadążyć za konwersacją. Ben był bardzo niezadowolony z kierunku, w jakim ta sytuacja się rozwinęła. W głowie trzyma wspomnienie tego dnia, które nadal niepokoi jego umysł dwa lata po wydarzeniu. Jednak obrazy, które przedstawił, są fałszywe, ponieważ ukazują przekładanie „obserwatora”. Ben powiedział nam, że widzi siebie z okropnym grymasem na ustach podczas zająknięcia. Jak widać, opisał sytuację z punktu widzenia osoby trzeciej.

Tragizm tego wspomnienia polega na tym, że MUSI BYĆ FAŁSZYWE. Nie ma takiej możliwości, aby Ben widział samego siebie podczas sytuacji towarzyskiej. W RZECZYWISTOŚCI to, co widział tego dnia, to trzy sylwetki i twarze kobiet, z którymi rozmawiał.

Dlatego zmartwienie Bena zostało wyolbrzymione przez fałszywe wspomnienie. Jego pamięć z tego dnia jest przekłamana, z powodu mylnego obrazu. Co więcej, to wspomnienie nadal nęka Bena i rujnuje obecne spotkania społeczne.

Jak myślisz, czy ciebie także dotyczy to przekłamanie „obserwatora” lub „zewnętrznej kamery”? Możesz łatwo to sprawdzić poprzez zwyczajne zamknięcie własnych oczu i przypomnienie obrazów z przeszłych sytuacji, w których odczuwałeś lęk powiązany z mówieniem. Czy widzisz siebie w tym obrazie, czy może widzisz twarze osób wokół ciebie? Pamiętaj, jeśli twoja pamięć ukazuje ci własną twarz, to w rzeczywistości jesteś oszukany! Takie wyobrażenia zwyczajnie nie mogą być prawdziwe! Zwyczajnie nie możesz siebie zobaczyć, chyba że stoisz przed dużym lustrem.

Więcej o przekłamaniu obserwatora


Niestety te wyobrażenie robią dużo szkody poczuciu przynależności osoby. Siedzą w głowie i wpływają negatywnie na poczucie własnego ja. Ogólnie mówiąc, doświadczanie negatywnych obrazów samego siebie może kolidować ze zdolnościami osoby do przetwarzania informacji przeciwstawnych do negatywnych przekonań o sobie. Co więcej, uważa się, że osoby doświadczające lęku społecznego używają tych zniekształconych sygnałów wewnętrznych jako dowodów na to, że wywarli negatywne wrażenie na innych.

Co możemy zrobić z tymi przekłamanymi, nieprawdziwymi wyobrażeniami i wspomnieniami?

Coraz częściej badania pokazują, że ludzie mają zdolności do „przepisania” lub zmieniania tych nieprawdziwych wyobrażeń i wspomnień, które ich trapią. Może to być potężny sposób zapobiegania przed tym, aby przyszłe spotkania towarzyskie były zatruwane przez nieprawdziwe wspomnienia z przeszłości.

W oryginalnym programie w tym miejscu załączone jest nagranie, które pomaga w „przepisaniu” wybranej sytuacji. Zamiast tego nagrania udostępniam transkrypcję z tłumaczeniem (po każdym punkcie należy dać sobie chwilę na realizację instrukcji):

- Chcemy, abyś zamknął swoje oczy i przypomniał sobie tę krytyczną sytuację społeczną, która tak często pojawia się w twojej świadomości. Usiądź i zobacz ten obraz, wyciągnij go z pamięci.

- Chcemy, abyś powtórzył ten obraz raz jeszcze w pamięci, nasiąknął nim. Obraz, w którym mogłeś się jąkać lub blokować.

- Spójrz na ludzi obecnych w tym wspomnieniu. Postaraj się odkrywać szczegóły tego wspomnienia.

- Jednak teraz chcemy, abyś popracował nad nowym zakończeniem tej sytuacji. Podczas odtwarzania obrazu z pamięci, twoim zadaniem jest zmiana scenariusza.

- Teraz widzisz siebie doskonale radzącego sobie w tej sytuacji społecznej. Mówisz bardzo płynnie, bez blokowania się i jąkania. Ludzie wokół uśmiechają się i z aprobatą kiwają głową. Rzeczywiście wszystko idzie w dobrym kierunku.

- Chcemy, abyś kontynuował pracę nad tym obrazem z pamięci, „przepisał” go tak, jakbyś był autorem scenariusza.

- Zmieniasz skrypt, zmieniasz swoje wspomnienie związane z tym wydarzeniem. Jak chciałbyś, aby to wydarzenie się rozwinęło?

- Chcemy, abyś w ten sposób bawił się z tym obrazem. Pracował z nim. Poprawił go w swojej głowie. Ułożył nową wersję tego wydarzenia. Wersję „przepisaną”, w której mówisz płynnie z dużą łatwością i pewnością.

- Zadanie „przepisywania” wspomnienia, które właśnie zostało wykonane, może być powtórzone kilkukrotnie.

- Chcemy, abyś pracował w ten sposób nad modyfikacją innych obrazów. Szczególnie jeśli jest to jedno z tych wspomnień, które wciąż powracają, zakłócając twój spokój. Przynoszą mnóstwo lęku w określonym momencie, gdy przystępujesz do sytuacji społecznej.

- Chcemy, abyś przepracował takie wspomnienia, zmieniając sposób, w jaki potoczyły się wydarzenia.

- Możesz być zaskoczony tym, jak potężne jest to narzędzie. Ludzie mają zdolność do zmieniania takich obrazów, które umieścili we własnej głowie. Taka umiejętność może być ona bardzo ważna, ponieważ, jak wspomnieliśmy wcześniej w tym module, takie obrazy są fałszywe i przekłamane. W takim przypadku, dlaczego mielibyśmy pozwolić, aby w naszej głowie pozostawały destrukcyjne wspomnienia?

- Dlatego pobaw się trochę naszym pomysłem na realizację tego zadania, stosując go na tak wielu obrazach, jakie tylko chcesz „przepisać”, a które mogły zdominować twoją świadomość w sytuacjach społecznych, przeszkadzając w wypadnięciu w nich dobrze.

Źródło: http://sydney.edu.au/health-sciences/asrc/
Komentarze do artykułu: "Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – część 6"
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
Logowanie
> Nazwa Użytkownika

> Hasło

Zapamiętaj mnie
Zaloguj jako ukryty



Rejestracja
Zapomniane hasło?
Ostatnie Komentarze
slawek_w
dnia 24-07-2017 06:59
Unikanie wypowiadania się tematem najbliższego spotkania. Data: środa (26. lipca), godzina 20:00. ...
Przejdź do komentarza
slawek_w
dnia 17-07-2017 08:06
Wpływ rodzaju wypowiedzi na płynność - o tym porozmawiamy w najbliższy piątek (21. lipca) o 20:00 na...
Przejdź do komentarza
slawek_w
dnia 07-07-2017 21:51
Presja czasu podczas zacięć - ten temat poruszymy na kolejnym spotkaniu na skype, które odbędzie si...
Przejdź do komentarza
slawek_w
dnia 01-07-2017 18:09
Zamienianie trudnych wyrazów na łatwiejsze oraz zmiana szyku zdania jako objawy jąkania - to tematy ...
Przejdź do komentarza

> Więcej komentarzy <
Popularne artykuły w ostatnich 6 miesiącach
Katowice - otwarte forum dyskusyjne oraz wykład...
Terapia poznawczo-behawioralna od ASRC – ...

Użytkowników Online
Gości Online: 3
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych Użytkowników: 2,572
Najnowszy Użytkownik: Aneta35
Ostatnio na stronie
Charity05:07:44
jimmy06:17:41
lyric106:24:39
ewerthon08:12:51
robert866 1 dzień
green_blood 1 dzień
bonio12345 2 dni
tirirum 2 dni
lemur92 2 dni
Elen 2 dni
Karol924 2 dni
Grzegorz 3 dni
Jerzy 4 dni
Open 4 dni
Oraz 1 ukryty